ଘାଟି ଜଗିଛନ୍ତି ଘାଟି ମା’
କୁଡ଼ିଆରୁ ମନ୍ଦିର—ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠରେ ନୂଆ ଆସ୍ଥାର ଅଧ୍ୟାୟ।
ରିପୋର୍ଟ: ଦୁର୍ଗାମାଧବ ମହାରଣା, ଚିକିଟି
ଚିକିଟି:ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ପରିବେଶର ନିରବତା ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛନ୍ତି ଘାଟି ମା’। ଚିକିଟି–ବ୍ରହ୍ମପୁର ରାସ୍ତାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ପୀଠ ଆଜି ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ଆସ୍ଥା ଓ ଭକ୍ତିର ଏକ ପବିତ୍ର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଛି। ପ୍ରକୃତିର ଅପରୂପ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ ଘାଟି ମା’ଙ୍କୁ ଅଞ୍ଚଳବାସୀ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବୀ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଆସୁଛନ୍ତି।ଘାଟି ମା’ କେବଳ ଜଣେ ଦେବୀ ନୁହନ୍ତି, ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଆସ୍ଥା, ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ତ୍ରିନାଥ ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଘାଟି ମା’ଙ୍କୁ ନିଜର ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜା କରିଆସୁଛନ୍ତି। ମା’ଙ୍କ ନିକଟରେ ଭକ୍ତିର ସହ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମନୋସ୍କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।ଏକଦା ଏଠାରେ ନଥିଲା କୌଣସି ବିଶାଳ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ଆଡ଼ମ୍ବର। ଏକ ଛୋଟ କୁଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ମା’ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଆଦିବାସୀ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିଲେ। ସେହି କୁଡ଼ିଆ ହିଁ ଥିଲା ସେମାନଙ୍କ ଆସ୍ଥାର କେନ୍ଦ୍ର। ସମୟ ବଦଳିଲା, ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲା ଏବଂ ମା’ଙ୍କ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ହେଲା। ଫଳରେ ଭକ୍ତ ଓ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସେହି କୁଡ଼ିଆ ସ୍ଥାନରେ ଏବେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି ମନ୍ଦିର।କୁଡ଼ିଆରୁ ମନ୍ଦିର—ଏହି ରୂପାନ୍ତର କେବଳ ଏକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶତାବ୍ଦୀର ଆସ୍ଥା ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରତୀକ। ମା’ଙ୍କ ପୀଠର ବିକାଶ ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।ବିଶେଷ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ଧାର୍ମିକ ଅବସରରେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ବଢ଼ିଯାଏ। ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଆସି ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି। ମା’ଙ୍କ ପୀଠରେ ଆସିଲେ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି ଅନେକ ଭକ୍ତଙ୍କ ମତ।ଘାଟି ମା’ଙ୍କ ପୀଠର ଆଉ ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ। ପାହାଡ଼, ସବୁଜ ବନାନୀ ଓ ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପୀଠ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସହ ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଅଞ୍ଚଳବାସୀ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି।ପୀଠର ବିକାଶ ପାଇଁ ପରିଚାଳନା କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁବିଧା, ମନ୍ଦିର ପରିସରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟୀକରଣ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗ ଓ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଘାଟି ମା’ଙ୍କ ପୀଠ ଆହୁରି ବିକଶିତ ହେବ ବୋଲି କମିଟି ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜିତ ଘାଟି ମା’ଙ୍କ ଏହି ପୀଠ ଆଜି କେବଳ ଏକ ମନ୍ଦିର ନୁହେଁ; ଏହା ଲୋକଙ୍କ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମୂହିକ ଭକ୍ତିର ଏକ ପ୍ରତୀକ। ଦିନେ ଯେଉଁଠି ଏକ ଛୋଟ କୁଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ମା’ଙ୍କ ଆରାଧନା ହେଉଥିଲା, ଆଜି ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି ମନ୍ଦିର। ସତରେ, ଘାଟି ଜଗିଛନ୍ତି— ଘାଟି ମା’।